Tuesday, December 22, 2015

Iwuli New Civil Society maka Advocacy


The Star - System maka Mgbanwe na N'ihi - ụkpụrụ atụ mmetụta bụ mgbanwe usoro na a ngwá ọrụ ụlọ na-achọ na-akwalite adigide nzukọ development. Ọ na-achọ iji lebara ọcha nke mgbagwoju gburugburu Civil Society òtù-arụ ọrụ ha. Ọ bụ usoro ihe omume mepụtara Nkpọrọgwụ Change. Ikpe ikpe si mụtara n'aka iri afọ abụọ nke otú CSOs-arụ ọrụ ha, usoro ihe omume bụ ihe SACE - ike onwe na Civic njikọ aka - oru ngo-eji na-amata mmetụta nke otu oru Ngo na CSOs n'iweta banyere nghọta, ngosipụta na ezi oha. Central ka ọbọ nghọta na ezi oha bụ ajụjụ nke ike nke Civil Society òtù iju ajuju amụma eso ụzọ ma na-arịọ ndị siri ike ma ezi uche ajụjụ. Na-obodo ọha iche iche kwadebere n'ụzọ ka mma ugbu a obibi na ndi nkiti ọchịchị ugbu a karịa ha nọ n'ụbọchị nke agha? Ọ bụrụ na ọ bụghị ihe mgbe ahụ yiri ka nsogbu ikwu na constructively-ekere òkè anyị nkiti ọchịchị na ihe-egbochikwa ha nwere ike iji nyere aka na n'ichepụta atumatu na ndị enyi na enyi? Gịnị mere ndị na obodo ọha iche iche, o yiri ka na-arụ ọrụ cross nzube ya na mgbasa ozi na ndi nkiti ọchịchị? Olee otú e kwesịrị CSOs ewu ikike, netwọk na ụdị njikọ aka ahụ na-etinye ha na n'ihu burner nke mba okwu. Bụ CSOs ekere òkè ha ihe ọmụma, ma ọ bụ ndị ha obere ụyọkọ nke agwaetiti na echiche na-marooned na a oké osimiri nke ohere? Afọ iri abụọ òle ebe CSOs malitere 5th Estate nke n'ógbè na Nigerian ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ihe mmetụta ha mere n'ezie ka?


Ndị a bụ ụfọdụ n'ime ajụjụ ndị na-arụ uche nke a na-akwanyere ùgwù na-ege ntị na-etinye ọnụ na Barcelona Hotel, Abuja n'ụbọchị nke 14 nke December, 2015. N'okpuru Iwusi Advocacy na Civil Engagement, SACE, a oru ngo na-emejuputa atumatu maka USAID site Chemonics, sonyere na ihe n'uhuruchi nke nneme na mkparịta ụka ndị na-ege ntị atọ Civil Society oyiyi ọma guzobere ke mma nkà nke obodo aka na onwe. M maara Clement Nwankwo, bụ onye a tọrọ ntọala so Civil Liberties Organisation CLO, na onye bụ ugbu a Executive Director nke N'uba na Legal Advocacy Centre, PLAC. Ma ndị ọzọ duo - Hajia Saudatu Mahdi nke Women si 'Rights Ọganihu na Nchedo Alternative, WRAPA, na Hon Igariwey Enwo, ọkàiwu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na obodo ọha akwado - abụghị ndị dị ka ewu ewu dị ka Nwankwo. Ma ihe na-abịa site n'aka otu - Hajia Mahdi Saudatu - meghere anyị ruo ọzọ mindset nke kasị CSOs amaghị dị na aka na onwe usoro.


Na mgbede, Clement Nwankwo gwara anyị na CLO nke 1987 e guzobere na naanị otu ebumnobi - ụgbọala ndị agha si ike, na wụnye a ndi nkiti ọchịchị. The si eme na ala iwu kwadoro ojiji nke mmụta asụsụ na brashness nke trenchi agha - 'ha' nọ n'ebe na n'akụkụ nke ọzọ ma anyị nọ ebe a na nke a n'akụkụ nke ọzọ. Anyị tụbara ọnụ bombs na ha ma na ha sị na ebubo na anyị dị ka rhinoceroses, ekemende na aturu mkporo anyị ndú. Na ókè, ha ga-gburu anyị ndú dị nnọọ otú ahụ General Abacha mere Ogoni ndú Kenule Saro-Wiwa na otú akpasu mba ofesi iwe. N'oge ahụ dị ka nke ọma, ndị na-ebute ụzọ oku na-aga n'ihi na ndị agha na-ahapụ ndị ọkàiwu. Arụmụka ha mgbe ahụ bụ na-edu ndú dị ka akọsa echiche site agha bụ antediluvian na achọghị iji ntị anụ echiche nke nghọta na ezi oha. Ọ bụ a ụtọ ìgwè mmadụ ugbu a, na ntụrụndụ hà pụrụ doro anya na ìgwè mmadụ nke CSOs na Edhere. Ma n'oge na-adịghị mgbe ndị agha ndị nke usoro, ọtụtụ mbipụta malitere ubi elu. Nrụrụ Aka ghọrọ jupụtara - rifer karịa ihe anyị nwere na agha. Ụfọdụ n'ime anyị na-eche ma n'ezie ụfọdụ n'ime ewerekwa ego e kwuru na ọ zuru n'ezie adị. Na a Citizens Akara Kaadị akụkọ bipụtara na-Africa Network maka Environment na Economic ikpe ziri ezi, ANEEJ na Leadership Initiative maka Mgbanwe na ikike, lite-Africa a ụbọchị ole na ole gara aga na Benin City, ihe karịrị 84 oru ngo na kwesŽrŽ e gburu site Niger Delta Oru - DESOPADEC, EDSOGPADEC, Niger Delta Development Commission, ndị Ministry nke Niger Delta, OSOPADEC agbahapụwo. Ọbụna mgbochi ure ụlọ ọrụ melite na-alụ ọgụ oke ikpe nke aka na nrụrụ aka e weere njigide site ikpe, onyeisi na omebe iwu shenanigans. N'okpuru ndi nkiti ọchịchị si 1999 n'enwetaghị ntaramahụhụ, ajọ ruuru mmadụ abuses, ịda ogbenye na underdevelopment e institutionalized. Na na ajụjụ ndị ha: Gịnị bụ na-mode nke njikọ aka na onwe maka nghọta na ezi oha na Niger Delta akpan akpan na Nigeria ke ofụri ofụri? Kwesịrị CLOs nọgide dị ka ma ọ bụrụ na anyị ka bụ n'okpuru gulag nke agha irrespective nke eru agbadas na babanrigas?


Otu onye bụ ndị yiri ka mepụtara irè onwe atụmatụ na eme na Ụlọ Nzukọ na mgbede bụ Hajia Saudatu Mahdi nhazi, Women Rights Ọganihu na Nchedo Alternative, (WRAPA). Mahdi enyeworo ịzụlite a iwu mba na ime ihe ike megide ụmụ nwanyị na - na omebe iwu Advocacy Coalition on Ime Ihe Ike megide Women, gafere na 2015. Iji mezuo nke a, Mahdi kwuru na ọ mepụtara ya set nke iwu. Ihe mbụ o mere ghọtara na onodu nke ihe ọ na-alụ ọgụ maka - a ọgụ na nnọchite nke ukwu ngwangwa mmadụ - afọ iri na ụma bụ di na nwunye anya ka baa nnọọ ọgaranya kwụsị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Abụọ ọ interacted na, na kpụrụ a ike Alliance na atọ isi nketa oke - n'usoro mgbasa ozi, amụma eso ụzọ wee na ndụmọdụ ndị na nnọọ ihere mmadụ. Ọ rụrụ onye obula tinyere, ọ bụghị-atụkwasị uche ọ bụrụ na ọ bụ nnukwu NGO ma ọ bụ obere otu. 'M nwere nwaanyị nsogbu ma isi ihe mmadụ bụ onye nyeere ke agha bụ ndị ikom', o kwuru. Mahdi nwekwara ọtụtụ ego ụfọdụ 'ime ka mkpọtụ' - N'imesi eziokwu na ọ bụrụ na ị nwere obi ike na nkwenye siri ike, ị na-abụghị tụlee amụma eso ụzọ dị ka ndị iro. Ị ga-ahụ ha ọnụ na media, dị ka mmekọ na ọganihu.


Ma, ọ bụ Otiveh Igbuzoh, Executive Director nke African Centre maka Leadership onye kpọgidere ya na njedebe. O kwuru na ọtụtụ n'ime anyị CSOs ka ebu mindset na ndị agha ka na ike. Na-agbalị iji kwalite nghọta, ngosipụta, ọtụtụ CSOs ka nọ trenches, tụọ bombs na grenades na ndi nkiti ọchịchị. Iji ike ọkọnọ na ina agbụ, forge mmekọrịta, akwadokwa kwuo, Otiveh na-ekwere na CSOs ga imekota na ọchịchị dị ka frenemies kama ịhụ ha dị ka ndị iro.


Ọ bụ a mgbede ọma-echegharị echiche na retool, na m na-ama kwupụtara m ekele m ogas - na Mkpu David Ugolor na Leo Atakpu - ANEEJ Executive Director na ndị osote onye karị maka ohere nke a njikọ aka. Mgbede meghere anya m na a ọhụrụ larịị nke aka na onwe, ihe Charles Abani, SACE isi nke Party kọwara dị ka ndị 2.0 mindset usoro. M bụ ghọta mkpa nke na mgbede a na m obere onyinye nneme mgbe a ibe CSO ka ebubo nzukọ anyị, ANEEJ, dị ka ịbụ 'kwa enyi na enyi' ma na-akwado ọchịchị atumatu. M nwere na-echetara m onye otu - ọzọ, na anyị na ANEEJ-ahọrọ na--hụrụ dị ka ịbụ 'kwa enyi na enyi' na ọchịchị na-enweta ọrụ mere karịa hụrụ ka a mmeri nke a na-akpata ma na-enweghị N'ihi na-egosi nile nke anyị derring-do. Anyị kweere na taa, obodo ọha aka na onwe na isi nketa oke na amụma eso ụzọ nwere ike ịbụ otu ihe ahụ-o-ahụ-o.



Na-abịa site ele ihe anya anyị na-apụghị ka ga na-eme ihe otu ochie otú ahụ, m nwere anyụike Mike na WRAPA nhazi. N'ụwa taa, anyị agaghịkwa na-ekwu nke okike ikike. Ndị mmadụ na-ekwu okwu nke okike mainstreaming - a ọnọdụ ebe ị na-alụ ọgụ maka ikike nke ma sexes kama ilekwasị anya na nwanyị mbipụta. Ilekwasị anya naanị na-alụ ọgụ maka nwata ma ọ bụ na-alụ ọgụ inyom mbipụta irè checkmates ihe ọ bụla Ohere na nwa okoro na nwa - na Almajiri ma ọ bụ nwa-nwa n'ebe ọwụwa anyanwụ Nigeria ga-ebi nwere na a na-akpa ike na obodo dika Nigeria. M na-kweere na nwere Clement Nwankwo mara na nkịtị bụ ndị ga-weghara si agha ga-a na-erughị aza ajụjụ na uzo, ikekwe anyị agaghị ebe anyị dị taa.


Bob MajiriOghene EtemikuAfrica Network for Environment and Economic Justice, ANEEJ,Benin CityDsighRobert

majirioghene@yahoo.com